كنيد بخاكى پاك . تيمّم از خصائص اين امّت است پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم گفت : فضلّنا على النّاس بثلاثة ؛ ما را بر مردمان بسه چيز تفضيل نهادند ؛ زمين جمله به مسجد ما كردند و خاكش را طهور ما گردانيدند و صفهاى ما در نماز چون صفهاى فرشتگان كردند . و ابتداى تيمّم از آن بود كه بعضى زنان رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در بعضى سفرها با رسول خداى بود عقدى داشت بعاريت ؛ گم شد چندانكه طلب كردند نيافتند رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و صحابه آنجا بماندند آنشب و در آنمنزل آب نبود و آنچه داشتند نرسيده بود مردم رنجور دل شدند جبرئيل آمد و آيت آورد از آن تيمّم ؛ رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم تيمّم كرد و صحابه تيمّم كردند و نماز كردند چون اشتر برانگيختند تا بار كنند عقد در زير اشتر بود و صفت تيمّم در كتب فقهاء مذكور است از آنجا طلب بايد كرد . در خبر است كه مردى بنزديك عمر خطّاب آمد و پرسيد كه كسى را كه جنابت رسيده باشد و آب نيابد چگونه كند ؟ - گفت : صبر كند تا كه آب يابد و غسل كند و تا آب نيابد نماز نكند عمّار ياسر آنجا حاضر بود او را گفت : ياد ندارى كه ما با پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در فلان سفر بوديم مرا جنابت رسيد برفتم و خويشتن را در خاك ماليدم آنگه بيامدم و رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم را خبر دادم مرا گفت : يا عمّار اين قدر كفايت بود ترا و دست بر زمين زد و در روى ماليد و ديگر باره در دستها ، و گفت : نگر تا ديگر باره چنين نكنى و [ صعيد ] روى زمين باشد اگر برو خاك بود و اگر نه درين خلاف نيست ميان اهل لغت . آنگه حق جلّ جلاله بيان تيمّم كرد و گفت : [ فَامْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ وَ أَيْدِيكُمْ ] قصد خاك پاك كنيد و دست بر آن زنيد و روى را و دستها را بر آن مسح كنيد خداى تعالى عفو كننده است ؛ در وقت عذر از شما تيمّم و نماز تيمّم قبول كند و بيامرزد . [ سوره النساء ( 4 ) : آيات 44 تا 45 ] أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ أُوتُوا نَصِيباً مِنَ الْكِتابِ يَشْتَرُونَ الضَّلالَةَ وَ يُرِيدُونَ أَنْ تَضِلُّوا السَّبِيلَ ( 44 ) وَ اللَّهُ أَعْلَمُ بِأَعْدائِكُمْ وَ كَفى بِاللَّهِ وَلِيًّا وَ كَفى بِاللَّهِ نَصِيراً ( 45 ) خطاب است رسول را صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و مراد تعجّب ، گفته‌اند : [ إلى ] براى مبالغت را آورد يعنى